Enrico Bronzi, Massimo Quarta, I Virtuosi Della Scala & Filippo Arlia - Cilea: Concertante Suites (CD)

Eerste opnamen van onuitgegeven instrumentale werken van een meester van het verismo.

Verschillende recente albums op Brilliant Classics hebben ons begrip van Francesco Cilea uitgebreid, voorbij zijn status als componist van L'Arlesiana en Adriana Lecouvreur. Zijn pianomuziek, kamermuziek en liederen getuigen allemaal van een typisch Italiaanse stem en esthetische filosofie.

Cilea stopte met schrijven voor het toneel na de mislukking van zijn opera Gloria in 1907, ondanks de aanwezigheid van Toscanini in de bak, en zijn lyrische gaven druisten in tegen de heersende trends van het modernisme. Hij ging lesgeven, maar liet het componeren niet helemaal los. In plaats daarvan keerde hij terug naar de instrumentale muziek, en de werken op dit album behoren tot de vruchten van deze hernieuwde inspiratie.

Naast Cilea's gevierde melodische ader, onthullen de Suite voor viool en de Piccola Suite voor orkest zijn (misschien on-Italiaanse) talent voor contrapunt, evenals een benadering van tonale harmonie die zijn bewustzijn van innovatie weerspiegelt, vooral onder Franse componisten uit die periode. Cilea orkestreerde de Suite in 1946 vanuit zijn Suite voor viool en piano van negen jaar eerder. De vier korte delen zijn gegoten in een neoklassieke trant, met een elegant menuet gevolgd door een Andante sostenuto in de zeer onklassieke toonsoort van Cis mineur.

De Piccola Suite (1931) absorbeert meer het idioom van de Franse muziek uit die tijd, zoals de vroege werken van Messiaen, met zijn modale harmonie, hele-toon toonladders en opeenvolgingen van septiem- en negende-akkoorden: opnieuw verre van wat we zouden verwachten van de componist van Adriana Lecouvreur. De bewerking, revisie en bezetting van het Concerto in D majeur voor cello van Leonardo Leo (geschreven in 1737) getuigt van Cilea's nauwe band met het Conservatorium in Napels waar hij had gestudeerd en waar hij directeur werd tot zijn pensioen in 1935. De genereuze orkestratie en het respect voor het 18e-eeuwse idioom van de compositie vormen een intrigerende en bijna onbekende parallel met het Celloconcert in D dat Schönberg in 1931 hercomponeerde naar een werk uit 1746 van Georg Matthias Monn.

Dit unieke overzicht van Cilea's oeuvre wordt gecompleteerd door een modern werk, de eerste opname van de Canto dell'amore door Raffaele Cacciola, geboren in 1965. De stijl van deze sinfonia concertante is een eerbetoon aan het voorbeeld van Cilea: tonaal onvoorspelbaar, maar altijd melodieus. Deze Milanese musici halen het intrinsiek Italiaanse karakter naar boven in de traditie van Cilea's verismo.