Luca Scandali - Vivaldi: La Stravaganza Op. 4, Transcriptions For Organ (CD)

Het concerto speelde een hoofdrol in de evolutie van de taal en de stijl van de instrumentale muziek vanaf het einde van de 17e eeuw, en zijn populariteit en belang bleven groeien gedurende de 18e eeuw. Antonio Vivaldi (1678-1741) heeft het concerto grosso of soloconcert niet uitgevonden, maar hij kan zonder enige twijfel worden beschouwd als de componist die het genre de grootste impuls heeft gegeven en het tot de dominante vorm van instrumentale muziek in de eerste helft van de 18e eeuw heeft gemaakt: zonder Vivaldi en zijn concerto's zou de muziekgeschiedenis ongetwijfeld een ander verloop hebben gekend.

La Stravaganza Op.4 werd gepubliceerd rond 1714, en de 12 concerti zijn bijna volledig geschreven voor viool solo, met als enige uitzondering Concerto No.7, dat is geschreven voor twee violen en cello. De merkwaardige titel (die letterlijk 'extravagantie' of 'excentriciteit' betekent) die Vivaldi aan deze verzameling gaf, lijkt te verwijzen naar de vroege Italiaanse barokstijl, die van 1600 tot begin 1700 dominant bleef. Deze specifieke stijl probeerde het publiek op verschillende manieren te ontroeren en te verleiden, onder meer door het deskundige gebruik van excentrieke kenmerken, trucage en virtuositeit, en de invloed ervan was voelbaar in alle instrumentale en vocale werken van de 17e eeuw. Vivaldi's muzikale taal en stijl bevatten ook bepaalde 'extravagante' elementen, zij het op zijn eigen manier geïnterpreteerd. Talrijke voorbeelden van stilistische originaliteit markeerden een echte afwijking van Corelli, terwijl ze getuigden van de gedurfde experimenten en acrobatische virtuositeit waar Vivaldi bekend om staat: asymmetrie in vorm; uitgebreide en inventieve harmonische progressies; plotselinge, theatrale pauzes; en prominente, snelle en virtuoze solopartijen.

De concerti op deze opname komen uit de collectie Anne Dawson's Book, bewaard in de Henry Watson Music Library in Manchester (UK). Naast aria's voor zang en basso continuo bevat de rond 1720 vervaardigde collectie ook een reeks composities voor toetsinstrumenten en transcripties van concerti van diverse componisten, waaronder tien van Vivaldi (drie uit Op.3 en zeven uit Op.4). Het merendeel van de bewerkingen in deze bron zijn Italiaanse concerti en benadrukken met name de grote populariteit van Vivaldi's concerti. Zoals veel transcripties uit die tijd geven de arrangementen in Anne Dawson's Book de voorkeur aan de originele partituur, terwijl ze de stukken duidelijk aanpassen aan het idioom van de klavierinstrumenten en de mogelijkheden die ze bieden.

De anonieme bewerker van Anne Dawson's Book streefde ernaar, en slaagde daarin, om de orkestpartij te vereenvoudigen om deze gemakkelijker uitvoerbaar te maken op het klavier, zonder iets van de originaliteit of de ritmische en harmonische variatie op te offeren.